//

Langas Group inspired to grow

Newsletter

Facebook

Wykreślenie spółki jawnej z rejestru a nadanie tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikowi - Pobierz plik »

1. Stan faktyczny

Sąd Rejonowy oddalił powództwo o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikom spółki jawnej, albowiem spółka jawna, przeciwko której był wydany wyrok została wykreślona z rejestru. Zdaniem Sądu Rejonowego nadanie klauzuli wykonalności na podstawie art. 7781 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej jako „KPC”), jest możliwe tylko przeciwko wspólnikom, którzy mają ten status w chwili nadania przedmiotowej klauzuli. Rozpoznający zażalenie w tej sprawie Sąd Okręgowy był odmiennego zdania i zwrócił się w tej kwestii z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego.

Zdaniem Sądu Najwyższego art. 7781 KPC umożliwia nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności także przeciwko byłemu wspólnikowi spółki jawnej w sytuacji, w której wystąpił on ze spółki albo spółka została wykreślona z rejestru, pod warunkiem, że tytuł ten obejmowałby zobowiązanie spółki, za które ten wspólnik ponosiłby odpowiedzialność, czyli zobowiązanie powstałe w czasie uczestnictwa tego wspólnika w spółce albo przed jego przystąpieniem do spółki (por. art. 10 § 3 oraz art. 32 Kodeksu spółek handlowych, dalej jako „KSH”). Za takim ujęciem przemawia przyjęcie rozumienia pojęcia "wspólnik" użytego w art. 7781 KPC w znaczeniu konkretnym, tj. odnoszącym się do osoby ponoszącej odpowiedzialność za konkretne zobowiązania spółki. Pojęcie to podlega ocenie nie w chwili występowania przez wierzyciela z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności, ale w chwili istotnej z punktu widzenia odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

2. Komentarz

1. W analizowanej tu materii w literaturze i orzecznictwie zarysowały się dwa przeciwstawne stanowiska. Według pierwszego z nich, nadanie klauzuli wykonalności jest możliwe tylko przeciwko osobie, która jest wspólnikiem spółki jawnej w chwili rozstrzygania o nadaniu klauzuli. Takie jest stanowisko Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 18.12.2008 r. (III CZP 126/08, OSNC 2009, Nr 11, poz. 150), gdzie wskazał, iż „ponieważ status wspólnika spółki prawa handlowego określa ustawa, przeczyłoby regułom logiki utożsamianie wspólnika i byłego wspólnika (…). Uznanie, że po wystąpieniu ze spółki status wspólnika pozostaje niezmieniony, podważałoby sens regulacji np. następstw wyłączenia wspólnika (art. 63 § 2 KSH) oraz regulacji odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej (art. 31 ust. 3, art. 32 KSH) ze względu na chwilę powstania zobowiązania (art. 31 ust. 3) lub przystąpienia wspólnika do spółki”. Podobnego zdania jest J. Strzępka i E. Zielińska, według których art. 7781 KPC stanowi o wspólnikach spółki i z tego względu nie jest możliwe rozszerzenie tego przepisu na byłych wspólników spółki jawnej. Inaczej mówiąc, wspólnik spółki jawnej, który ustąpił ze spółki, odpowiada za jej zobowiązania na podstawie art. 22 § 2 KSH, ale nie jest możliwe nadanie przeciwko niemu klauzuli wykonalności na podstawie wyroku wydanego przeciwko spółce w oparciu o art. 7781 KPC (J. Strzępka, E. Zielińska [w:] J. A. Strzępka (red.), Kodeks spółek handlowych. Komentarz, wyd. 4, C. H. Beck, SIP Legalis, kom. do art. 31 KSH).

2. Zgodnie z drugim, odmiennym – i m. zd. słusznym – zapatrywaniem, prezentowanym także przez Sąd Najwyższy rozstrzygający analizowaną sprawę, pojęcie „wspólnik” jest użyte w art. 7781 KPC w znaczeniu konkretnym, tj. odnoszącym się do osoby ponoszącej odpowiedzialność za konkretne zobowiązania spółki powstałe w chwili, gdy była ona jej wspólnikiem lub przed jej przystąpieniem do spółki. Sąd Najwyższy słusznie wskazał, iż szeroka interpretacja pojęcia „wspólnik”, nakazująca pod tym pojęciem rozumieć także i byłego wspólnika, wynika w szczególności z przepisów KSH. Przykładem takiego rozumienia jest art. 10 § 3 KSH, który - regulując odpowiedzialność za zobowiązania spółki przy przeniesieniu „udziału spadkowego” - wymienia zarówno wspólnika występującego ze spółki, jak i „nowego” wspólnika. Podobna interpretacja wynika z art. 299 § 1 KSH, gdzie pojęcie „członek zarządu” użyte dla określenia kręgu podmiotów ponoszących odpowiedzialność jest rozumiane jako osoby pełniące funkcje członków zarządu w okresie istnienia danego zobowiązania (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7.11.2008 r., III CZP 72/08, OSNC 2009, Nr 2, poz. 20), co jest nie tylko zgodne z zasadami logiki, ale przede wszystkim wypływa z natury odpowiedzialności z art. 299 § 1 KSH. Co więcej, powyższe stanowisko wynika również - jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy - z ogólnej (i aprobowanej w doktrynie) zasady następstwa prawnego wspólników spółki osobowej w kwestii zobowiązań, jakie ciążą na spółce, która zostaje rozwiązana. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24.07.2009 r. (II CSK 134/09, niepubl.) „interpretacja art. 67 § 1 KSH, zgodnie z którą w razie gdy wspólnicy nie wskażą innego sposobu zaspokojenia długów spółki, to stają się jej następcami prawnymi do czasu zaspokojenia jej wierzycieli, prowadzi do zadawalającego rozwiązania. Ustanie bytu prawnego spółki nie zmienia wtedy sytuacji jej wierzycieli, gdyż w takiej sytuacji wspólnicy, którzy postanowili o jej rozwiązaniu bez przeprowadzenia likwidacji stają się zobowiązanymi w miejsce spółki”.

3. Należy przy tym zgodzić się z Sądem Najwyższym, iż ratio legis art. 7781 KPC było wzmocnienie ochrony wierzycieli w przypadkach niewypłacalności osobowych spółek handlowych. Gdyby sprowadzić jego zastosowanie jedynie do sytuacji, w której dana osoba jest wspólnikiem spółki jawnej w chwili nadawania klauzuli wykonalności, wówczas znaczenie i funkcja tego przepisu zostałyby w dużej mierze ograniczone. Z tego też powodu, analizowane rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego należy uznać za słuszne a jego znaczenie dla praktyki trudno przecenić.

Marta Korniluk
aplikantka radcowska w Kancelarii Prawnej KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy
Ekspert Langas Group
www.langas.pl


 

Pobierz plik

Zaufali nam

Kontakt

Langas Group
ul. Wioślarska 8, 00-411 Warszawa
tel: + 48 (22) 696 80 20 | fax: + 48 (22) 355 24 08
e-mail: langas@langas.pl | NIP: 532-159-55-77

Dojazd

Obsługiwane płatności


szkolenia dla firm / szkolenia warszawa / szkolenia dla firm warszawa / szkolenia menedżerskie / szkolenia sprzedażowe / szkolenia finanse / szkolenia logistyka / szkolenia prawo / szkolenia przywództwo / szkolenia biznesowe / szkolenia compliance

Developed by OS3 multimedia

© 1997-2018 Langas Group Wszystkie prawa zastrzeżone